Ondersteuning en passend onderwijs
Onze visie op ondersteuning
Op De Jutter geloven en verwachten wij dat ieder kind wil en kan leren. Wij willen dat kinderen zich ontwikkelen van eilandkind tot wereldburger, in verbinding met zichzelf, de ander en de omgeving. Onze missie vatten wij samen in één zin:
Elk eilandkind een wereldburger.
Als enige basisschool op Vlieland hebben wij een bijzondere verantwoordelijkheid. Wij bieden passend en inclusief onderwijs aan de kinderen van ons eiland. We vinden het belangrijk dat kinderen zich veilig en gezien voelen en dat zij onderwijs krijgen dat aansluit bij hun mogelijkheden, onderwijsbehoeften en ontwikkeling.
Ondersteuning zien wij daarom niet als iets dat naast het onderwijs staat. Goede ondersteuning begint bij goed onderwijs in de groep. De leerkracht speelt hierin een centrale rol. Wanneer een leerling meer nodig heeft, zoeken we samen met de leerling, ouders en collega’s naar een passende aanpak. Waar nodig maken we gebruik van interne of externe deskundigheid.
Onze kleinschaligheid is daarbij een belangrijke kracht. We kennen onze leerlingen goed, de lijnen zijn kort en we kunnen snel met elkaar overleggen. Tegelijkertijd zijn we ons ervan bewust dat niet alle specialistische expertise op het eiland beschikbaar is. In die situaties werken we samen met deskundigen van het vasteland en met het Samenwerkingsverband PO Friesland.
Basisondersteuning
Iedere leerling heeft recht op goed onderwijs en ondersteuning die binnen de school beschikbaar is. De basis hiervoor is de basisondersteuning. Dit is het ondersteuningsniveau dat binnen het Samenwerkingsverband PO Friesland voor alle aangesloten scholen is afgesproken.
De basisondersteuning vormt het fundament van ons onderwijs. Op De Jutter betekent dit onder andere dat we werken met een duidelijke instructie, differentiatie binnen de groep, extra uitleg en oefening wanneer dat nodig is en verrijking en verdieping voor leerlingen die meer uitdaging nodig hebben. We volgen de ontwikkeling van leerlingen door observaties, gesprekken en toetsen en gebruiken deze informatie om ons onderwijs af te stemmen.
Ook de sociaal-emotionele ontwikkeling maakt onderdeel uit van onze basisondersteuning. We werken met Kwink en hebben aandacht voor een veilig en positief pedagogisch klimaat. Daarnaast gebruiken we PRIMA als preventieve aanpak rondom sociale veiligheid en pesten.
Binnen de basisondersteuning vinden ook regelmatig gesprekken met leerlingen plaats. We vragen kinderen wat goed gaat, waar zij tegenaan lopen en wat hen helpt. Daarmee betrekken we leerlingen actief bij hun eigen ontwikkeling.
De afspraken over de basisondersteuning binnen het samenwerkingsverband zijn vastgelegd in het Handboek Basisondersteuning van Samenwerkingsverband PO Friesland. Dit handboek vormt het gezamenlijke kader voor de ondersteuning die scholen binnen het samenwerkingsverband bieden.
Handboek Basisondersteuning SWV PO Friesland
Klik hier voor het handboek.
De basisondersteuning is het uitgangspunt. Wanneer deze ondersteuning onvoldoende aansluit bij de onderwijsbehoeften van een leerling, bekijken we samen welke aanvullende ondersteuning nodig is.
Ondersteuningsaanbod van De Jutter
Wanneer een leerling meer ondersteuning nodig heeft dan binnen het gewone onderwijsaanbod kan worden geboden, stemmen we het onderwijs verder af op de onderwijsbehoeften van het kind. Dit begint altijd met goed kijken en luisteren: wat zien we, wat vertelt de leerling zelf, wat ervaren ouders en wat heeft de leerkracht nodig om het kind goed te kunnen begeleiden?
Extra ondersteuning kan bijvoorbeeld bestaan uit aanvullende instructie, extra oefening, aangepaste materialen, een andere manier van werken, ondersteuning bij gedrag of sociaal-emotionele ontwikkeling of extra begeleiding op het gebied van taal, lezen of rekenen.
Wanneer tijdelijke of meer doelgerichte begeleiding nodig is, kunnen we werken met een begeleidingsplan. Daarin leggen we vast wat de aanleiding is, welke doelen we willen bereiken, welke ondersteuning wordt ingezet en wanneer we bekijken of deze ondersteuning voldoende effect heeft.
Wanneer sprake is van een langdurige en structurele ondersteuningsbehoefte, kan een ontwikkelingsperspectief (OPP) worden opgesteld. Hierin beschrijven we de ontwikkeling van de leerling, de onderwijsbehoeften, de doelen en de ondersteuning die nodig is om deze doelen te bereiken.
De ondersteuning wordt regelmatig geëvalueerd. We kijken daarbij niet alleen naar resultaten en observaties, maar ook naar de ervaringen van de leerling en ouders. Wanneer de ondersteuning niet voldoende werkt, passen we deze aan.
In sommige situaties is aanvullende expertise nodig. Via het Samenwerkingsverband PO Friesland en andere samenwerkingspartners kunnen wij deskundigen inschakelen op bijvoorbeeld het gebied van leren, gedrag, taal, motoriek, meer- en hoogbegaafdheid of specifieke ontwikkelings- en ondersteuningsbehoeften.
De stem van de leerling: hoorrecht
Wij vinden dat kinderen experts zijn in hun eigen ervaring. Een leerling kan vaak goed vertellen wat prettig werkt, wat moeilijk is en welke ondersteuning helpt.
Daarom vinden wij het belangrijk dat leerlingen niet alleen onderwerp zijn van een gesprek tussen volwassenen, maar zelf een actieve gesprekspartner zijn.
Het wettelijke hoorrecht geldt vanaf 1 augustus 2025 voor leerlingen met een OPP. Zij hebben het recht om mee te praten over de inhoud, uitvoering en evaluatie van hun OPP. De school moet de leerling bovendien laten weten hoe diens mening is meegenomen.
Op De Jutter passen wij dit principe breder toe. Ook leerlingen die ondersteuning krijgen binnen de basisondersteuning of via een begeleidingsplan krijgen de gelegenheid om hun mening te geven over de ondersteuning die zij ontvangen.
We bespreken bijvoorbeeld wat goed gaat, wat lastig is, wat volgens de leerling helpt en wat de leerling graag anders zou zien. De manier waarop we dit doen, stemmen we af op de leeftijd, ontwikkeling en mogelijkheden van het kind.
Wat doen we met de inbreng van de leerling?
Het hoorrecht betekent voor ons niet alleen dat we naar een leerling luisteren. De uitkomst van het gesprek is onderdeel van de verdere ondersteuning.
We maken daarom zichtbaar wat de leerling heeft aangegeven en wat daarmee is gedaan. De inbreng van de leerling kan bijvoorbeeld leiden tot een aanpassing van de begeleiding, een ander hulpmiddel, een andere aanpak, nieuwe afspraken of het voortzetten van de bestaande ondersteuning.
De wens van de leerling kan geheel, gedeeltelijk of niet worden overgenomen. Wanneer we een wens niet of niet volledig kunnen overnemen, leggen we de leerling uit waarom dat zo is en bespreken we, waar mogelijk, welke andere oplossing passend is.
Bij een OPP wordt vastgelegd hoe de inbreng van de leerling is meegenomen bij het vaststellen, evalueren of bijstellen van het plan. Dit is onderdeel van het wettelijke hoorrecht.
Bij een begeleidingsplan gebruiken we dezelfde werkwijze. Ook daar wordt besproken wat de leerling vindt van de ondersteuning en wat er naar aanleiding daarvan wordt aangepast.
Op schoolniveau krijgen leerlingen bovendien de gelegenheid om hun mening te geven over de ondersteuning die De Jutter als school biedt. De uitkomsten hiervan gebruiken we bij het evalueren en verder ontwikkelen van ons ondersteuningsaanbod. De wet schrijft voor dat leerlingen ook over het ondersteuningsaanbod van de school hun mening moeten kunnen geven en dat de school in de schoolgids beschrijft hoe dit is georganiseerd.
Zo zorgen we ervoor dat leerlingen niet alleen worden gehoord, maar ook kunnen zien wat er met hun stem is gebeurd.
Samenwerking met ouders
Goede ondersteuning begint voor ons bij samenwerking. Ouders kennen hun kind als geen ander en zijn daarom belangrijke partners in het ondersteuningsproces. De leerkracht brengt professionele kennis over onderwijs en ontwikkeling in en de leerling kan vanuit zijn of haar eigen ervaring aangeven wat werkt en wat nodig is.
We proberen deze verschillende perspectieven bij elkaar te brengen. Ouders worden betrokken wanneer er zorgen zijn over de ontwikkeling of wanneer aanvullende ondersteuning nodig is. We bespreken samen wat we zien, wat de leerling nodig heeft en welke ondersteuning passend is.
Bij een begeleidingsplan of OPP worden ouders betrokken bij het maken en evalueren van afspraken. Bij een OPP hebben ouders instemmingsrecht op het handelingsdeel.
We vinden het belangrijk dat ouders, leerling en school met elkaar in gesprek blijven. Wanneer de perspectieven van leerling, ouders en school van elkaar verschillen, bespreken we deze verschillen en zoeken we gezamenlijk naar een passende oplossing.
Samenwerking met deskundigen
De Jutter heeft door haar kleinschaligheid veel kennis van de kinderen, maar niet alle specialistische expertise kan permanent op het eiland aanwezig zijn. Daarom werken we samen met deskundigen binnen en buiten de school.
Wanneer de ondersteuningsvraag daarom vraagt, kunnen we onder andere gebruikmaken van expertise van het Samenwerkingsverband PO Friesland, Steunpunt Onderwijs Noord, de jeugdgezondheidszorg, het CJG, schoolmaatschappelijk werk, jeugdhulpverlening en andere betrokken professionals.
Afhankelijk van de vraag kan bijvoorbeeld een orthopedagoog, psycholoog, logopedist, gedragsspecialist, dyslexiespecialist, NT2-specialist of specialist op het gebied van rekenen, taal, motoriek of meer- en hoogbegaafdheid worden betrokken.
We betrekken externe deskundigen wanneer dit nodig is om de leerling beter te kunnen ondersteunen of om het handelen van de leerkracht te versterken. Daarbij gaan we zorgvuldig om met informatie over leerlingen en medewerkers en houden we rekening met de geldende privacyregels.
Ondersteuningsteam
Binnen De Jutter werken de leerkrachten en de kwaliteitscoördinator nauw samen rond de ondersteuning van leerlingen. De kwaliteitscoördinator bewaakt het ondersteuningsproces en is samen met de directeur een belangrijk aanspreekpunt voor ondersteuningsvragen.
Wanneer een ondersteuningsvraag complexer is, kunnen we deze bespreken in een multidisciplinair overleg. Op De Jutter werken we hierbij samen met het Zorg-Advies-Team. Afhankelijk van de vraag kunnen onder andere de kwaliteitscoördinator, directeur, jeugdverpleegkundige, leerplichtambtenaar, jongerenwerker, medewerker van het gebieds- of wijkteam, huisarts, ambulant begeleider of gedragsdeskundige van het samenwerkingsverband deelnemen.
Door verschillende deskundigheden bij elkaar te brengen, proberen we breed naar de situatie van de leerling te kijken. Waar mogelijk wordt de leerling zelf bij gesprekken over de eigen ondersteuning betrokken.
Wanneer De Jutter niet voldoende kan bieden
Wij streven ernaar om kinderen op Vlieland passend en inclusief onderwijs te bieden. Onze kleinschaligheid maakt veel mogelijk, maar kent ook grenzen.
Niet alle specialistische expertise is op het eiland beschikbaar en onze mogelijkheden voor langdurige één-op-één-begeleiding zijn beperkt. Ook kunnen er situaties zijn waarin een leerling zeer intensieve zorg of specialistische ondersteuning nodig heeft die De Jutter niet kan bieden.
Wanneer we merken dat onze ondersteuning onvoldoende aansluit bij wat een leerling nodig heeft, zoeken we samen met ouders, leerling, deskundigen en het Samenwerkingsverband PO Friesland naar een passende oplossing. Daarbij kijken we altijd eerst welke mogelijkheden er zijn om de ondersteuning binnen De Jutter te versterken.
Alleen wanneer passend onderwijs op De Jutter ondanks aanvullende ondersteuning niet meer mogelijk is, kan in overleg worden gezocht naar een andere onderwijsplek.
Ouder- en jeugdsteunpunt Friesland
Ouders en leerlingen die vragen hebben over passend onderwijs of behoefte hebben aan onafhankelijk advies of ondersteuning, kunnen terecht bij het Ouder- en jeugdsteunpunt Friesland.
Het steunpunt kan ouders en leerlingen informeren over hun rechten en mogelijkheden binnen passend onderwijs en hen ondersteunen wanneer zij vragen hebben over de ondersteuning op school. De komst van deze steunpunten is onderdeel van de landelijke wetgeving rond de versterking van de positie van ouders en leerlingen.
Ouder- en jeugdsteunpunt Friesland
Klik hier voor de website.
Kwaliteitsbewaking
De ondersteuning op De Jutter wordt voortdurend gevolgd en geëvalueerd. We werken cyclisch: we signaleren, analyseren, plannen ondersteuning, voeren deze uit en evalueren vervolgens het effect.
Bij deze evaluatie kijken we naar de ontwikkeling van de leerling, maar ook naar de ervaringen van ouders en leerling. Wanneer blijkt dat een aanpak niet voldoende werkt, stellen we deze bij.
Op deze manier proberen we de ondersteuning steeds verder te verbeteren. De inbreng van leerlingen, ouders en medewerkers gebruiken we daarbij niet alleen voor individuele ondersteuning, maar ook om het ondersteuningsaanbod van De Jutter als geheel verder te ontwikkelen.